Evcil dostlarınız için laboratuvar, röntgen ve ultrason

Sorumlu hekim: Vet. Hek. Bircan Halıcılar · Son güncelleme: 7 Ekim 2026

Laboratuvar ve görüntüleme, muayenede elle ve gözle görülemeyeni gösteren incelemelerdir: kan, idrar ve dışkı tahlilleri, deri kazıntısı, hızlı testler, röntgen ve ultrason. Belirtisi olan hayvanlarda tanı koymak, ameliyat öncesinde riski ölçmek ve yaşlılıkta sessiz ilerleyen hastalıkları erken yakalamak için kullanılır. Hangi incelemenin gerekli olduğunu muayene bulgularına göre hekiminiz belirler.

Bircanvet'te kedi, köpek, kuş ve tavşanlara bakıyoruz; incelemeler muayenede planlanır ve kliniğimizde yapılır. Sonuçları hekiminiz yüz yüze anlatır.

Tahlil ve görüntüleme türleri

Her inceleme vücudun farklı bir yönünü gösterir; bu yüzden sıklıkla birkaçı birlikte okunur. Hangisinin gerektiğini muayenede ortaya çıkan soruya göre hekiminiz belirler.

• Hemogram (tam kan sayımı): kırmızı ve beyaz kan hücreleri ile trombositleri sayar; kansızlık, enfeksiyon ve pıhtılaşma sorunlarına işaret eder.
• Biyokimya: böbrek ve karaciğer değerleri, kan şekeri, protein ve elektrolitleri ölçer; organ işlevini ve anestezi öncesi riski gösterir.
• İdrar tahlili: idrarın yoğunluğunu, içindeki protein, şeker, kan ve kristalleri inceler; böbrek ve idrar yolu hastalıklarının erken izlerini verir.
• Dışkı bakısı: iç parazit yumurtalarını ve bazı bağırsak sorunlarını gösterir; yavrularda ilk muayenenin parçasıdır.
• Deri kazıntısı ve tüy incelemesi: uyuz etkenini, mantarı ve deri enfeksiyonunu arar; kaşıntının kaynağını gösterir.
• Hızlı testler: kedilerde FeLV/FIV, köpeklerde parvovirüs gibi etkenleri birkaç damla kan ya da dışkıyla tarar; sonuç kısa sürede okunur.
• Röntgen: kemikleri, eklemleri, göğüs ve karın boşluğunu görüntüler; kırık, yabancı cisim, kalp ve akciğer gölgesi, idrar taşı gibi bulguları gösterir.
• Ultrason: karın organlarının iç yapısını gösterir; karaciğer, böbrek, mesane, bağırsak ve üreme organlarını incelemek, gebeliği izlemek için kullanılır.

Bircanvet'te tahlil ve görüntüleme nasıl yapılır?

Hekiminiz önce hayvanınızı muayene eder, şikâyeti ve geçmişi dinler. Hangi incelemenin işe yarayacağını buna göre belirler; nedenini size anlatır.

Sonucun ne zaman çıkacağı size örnek alınırken söylenir. Randevu için telefon ve adres İletişim sayfasında.

• Muayene yapılır, bulgular değerlendirilir; gerekli incelemeler ve nedenleri size anlatılır.
• Örnek alınır: kan ön bacak ya da boyun damarından, idrar temiz kapla ya da ince iğneyle doğrudan mesaneden, dışkı taze örnekten.
• Röntgen ya da ultrason gerekiyorsa nerede yapılacağı size söylenir; çekim sırasında hayvan uygun biçimde tutulur, sakinleştirme gerekirse önceden anlatılır.
• Sonuçlar çoğu zaman aynı görüşmede konuşulur; daha uzun süren incelemelerde sonuç çıktığında size haber verilir.
• Sonuçlar muayene bulgularıyla birlikte size anlatılır; tedavi ya da izlem planı yapılır.
• Sonuçların bir kopyasını isteyebilirsiniz; sonraki kontroller için saklayın.

Ne zaman, hangi yaşta?

Yavru kedi ve köpeklerde ilk muayenede dışkı bakısı da yapılır; iç parazit yumurtaları dışkıda görülür. Kedilerde FeLV aşısından önce FeLV/FIV testi yapılır; AAFP retrovirüs rehberi bunu yavru ya da yetişkin, bütün kediler için önerir. Testin zamanını aşı takvimiyle birlikte hekiminiz belirler; takvimin tamamı Aşılama sayfasında anlatılır.

Ameliyat ve anestezi öncesinde çoğu zaman hemogram ve biyokimya istenir; böbrek ve karaciğer değerleri anestezi ilacının seçimini ve dozunu etkiler. Kısırlaştırma, kitle alımı ve diş taşı temizliği bu gruptadır; hazırlık adımları Kısırlaştırma sayfasında anlatılır. Hangi tahlillerin yeterli olduğunu hayvanınızın yaşına ve durumuna göre hekiminiz belirler.

Yaşlı hayvanlarda tahlil belirti beklenmeden yapılır. AAHA 2023 yaşlı bakım rehberi kedide 10 yaş üstünü, köpekte tahmini ömrün son çeyreğini yaşlılık sayar. Rehbere göre tam kan sayımı, biyokimya ve idrar tahlili 6–12 ayda bir yapılır; kedide tansiyon ve tiroid (T4) ölçümü eklenir. Sıklığı hekiminiz belirler; evde fark edebileceğiniz işaretleri Yaşlı kedi ve köpeklerde kontrol: neye bakılır, ne sıklıkla yapılır yazısında topladık.

Röntgen çoğu zaman belirti üzerine çekilir: topallama, düşme, öksürük ya da yutulmuş cisim şüphesi. Kediler eklem ağrısını saklar; bir çalışmada 12 yaş üstü kedilerin %90'ında röntgende dejeneratif eklem hastalığı bulguları görülmüştür (Hardie 2002). Ultrason ise karın organlarını ve gebeliği değerlendirmek için seçilir. Röntgen mi ultrason mu çekileceğine hekiminiz karar verir.

AB ülkelerine götürülecek kedi ve köpeklerde kuduz antikor (FAVN) testi istenir. Kan örneği aşıdan en az 30 gün sonra alınır; sonuç 0,5 IU/ml ve üzeri olmalıdır. Ekim 2026 itibarıyla Türkiye'de AB onaylı tek laboratuvar Ankara'daki Etlik VKMAE'dir. Kliniğimizde mikroçip uygulanır; pasaport düzenlenmez. Mikroçip uygulaması Mikroçip Uygulaması sayfasında anlatılır.

Öncesinde ve sonrasında nelere dikkat etmeli?

• Kan tahlili için hekiminiz açlık isteyebilir; süreyi randevu alırken sorun. Hekiminiz aksini söylemedikçe su kesilmez.
• Sürekli kullanılan ilaçları ve vitamin gibi takviyeleri yanınızda getirin ya da adlarını not edin; bazıları tahlil değerlerini etkiler.
• Daha önce yapılmış tahlil ve görüntüleme raporlarını getirin; eski değerle karşılaştırma tek bir sonuçtan daha çok şey söyler.
• İdrar örneğini evde alacaksanız temiz ve kuru bir kap kullanın, örneği bekletmeden getirin; nasıl alınacağını size anlatırız.
• Dışkı örneği için aynı gün alınmış küçük bir miktar yeterlidir; ağzı kapalı temiz bir poşet ya da kapta getirin.
• Görüntüleme için sakinleştirici verildiyse eve dönüşte uyuşukluk ve sendeleme görülebilir; o akşam su ve mamayı hekiminizin söylediği gibi verin.
• Kan alınan bölgede küçük bir morluk ya da tıraşlı alan kalabilir; birkaç günde geçer. Şişlik ya da kanama sürerse bizi arayın.

Riskler ve sınırlar

Hiçbir tahlil tek başına tanı koymaz. Normal çıkan bir sonuç hastalığı dışlamaz; sınırda bir değer de her zaman hastalık demek değildir. Bu yüzden sonuçlar muayene bulgularıyla birlikte okunur; tekrar ya da ek inceleme gerekirse hekiminiz muayenede söyler.

Her görüntüleme yönteminin görmediği şeyler vardır. Röntgen kemiği ve havayı iyi gösterir, yumuşak dokuların iç yapısını ayırt etmez; ultrason organların içini gösterir, kemik ve gaz arkasını göremez. Beyin, omurilik ve eklem içi gibi bölgeler için bilgisayarlı tomografi ya da MR gerekebilir; nerede yapılabileceğini hekiminiz anlatır.

Kısa süreli sakinleştirme küçük de olsa risk taşır; yaşlı, kalp hastası ya da nefes darlığı olan hayvanlarda bu ayrıca değerlendirilir. Gerekip gerekmediğine her hayvan için ayrı ayrı hekiminiz karar verir.

Ücretlendirme

Ücretler İzmir Veteriner Hekimleri Odası'nın güncel asgari ücret tarifesine göre belirlenir.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

1. AAHA 2023 Yaşlı Kedi ve Köpek Bakım Rehberi — Tablo 1: tanı testleri ve önerilen sıklıklar
2. AAHA 2023 Yaşlı Kedi ve Köpek Bakım Rehberi — rehberin tamamı
3. AAFP Feline Retrovirus Management Guidelines (FeLV/FIV testi)
4. Hardie ve ark. 2002, Radiographic evidence of degenerative joint disease in geriatric cats (PubMed)
5. Etlik VKMAE — Kuduz FAVN testi (Tarım ve Orman Bakanlığı)