Aşılama ve aşı takvimi

Evcil dostunuzun yaşına uygun aşı programı, kedi ve köpekte yasal olarak zorunlu kuduz aşısı ve aşı karnesi kaydı.

Kucağında Bengal kedisi tutan veteriner hekim

Aşılama, evcil dostunuzu ölümcül seyredebilen bulaşıcı hastalıklardan korumanın temel yoludur. Yavrularda köpekte 6–8, kedide 8–9 haftalıkken başlayan bir seri, erişkinlerde düzenli tekrar gerekir. Kuduz aşısı ise 3 aydan büyük her kedi ve köpekte yasal zorunluluktur. Hangi aşının ne zaman yapılacağını hayvanınızın yaşı, sağlık durumu ve yaşam koşullarına göre hekiminiz belirler.

Bircanvet'te her aşı öncesinde kısa bir muayene yapılır; ateşi olan ya da hasta görünen hayvanda hekiminiz aşıyı erteleyebilir. Aşı planını muayenede sizinle birlikte yapıyoruz. Uygulanan aşı ve bir sonraki tarih hayvanınızın aşı karnesine işlenir.

Bircanvet'te aşılama nasıl yapılır?

Aşı ziyareti kısa bir muayeneyle başlar ve beş adımdan oluşur. Parazit uygulamaları da aynı görüşmede gözden geçirilir. Mikroçipi olmayan hayvanlar için mikroçip uygulaması aynı ziyarette planlanabilir: Mikroçip Uygulaması.

  • Kısa muayene: genel durum, ateş ve ağırlık kontrolü; aşı geçmişinin ve aşı karnesinin incelenmesi
  • Aşı planı: yaş, dışarı çıkma durumu ve bölgesel risklere göre hangi aşıların gerektiği konuşulur
  • Uygulama: aşı, ürünün gerektirdiği yoldan hekim tarafından yapılır; işlem kısa sürer
  • Kayıt: aşı etiketi aşı karnesine yapıştırılır, bir sonraki aşının tarihi yazılır
  • Gözlem: uygulamadan sonra kısa bir süre klinikte beklemenizi öneririz; olası bir tepki bu sürede fark edilebilir

Ne zaman, hangi yaşta?

Yavrular anneden geçen antikorlarla doğar; bu antikorlar ilk haftalarda korur, ancak erken yapılan aşıları da etkisizleştirebilir. Bu yüzden yavru serisi köpekte 6–8, kedide 8–9 haftada başlar ve 2–4 hafta arayla sürer. Serinin son dozu 16. haftadan önce yapılmaz; ardından 26. haftada bir pekiştirme dozu (rapel) önerilir (WSAVA 2024). Dozların tam tarihini hekiminiz verir. Bircanvet'te kedi, köpek, kuş ve tavşana bakıyoruz; bu sayfadaki takvimler kedi ve köpek içindir. Kuşunuz ya da tavşanınız için koruyucu hekimlik planını muayenede hekiminiz anlatır.

Kuduz aşısı için yasal alt sınır 3 aydır. Kuduz Yönetmeliği (2012, md. 9) 3 aydan büyük tüm kedi ve köpeklerin yılda bir aşılanmasını zorunlu tutar; evden çıkmayan kedi için istisna yoktur. Yasal ayrıntıları ayrı bir yazıda topladık: Kuduz aşısı zorunlu mu? Türkiye'de kedi ve köpek için kurallar.

Erişkinlerde kuduz aşısı her yıl tekrarlanır; ilk kuduz aşısından sonraki pekiştirme dozunun zamanını ürün etiketine göre hekiminiz belirler. Karma aşının tekrar aralığı ise kullanılan ürünün etiketine ve hekim kararına göre değişir; WSAVA 2024 temel aşıların gereğinden sık tekrarlanmamasını önerir. Aşı geçmişi bilinmeyen erişkin bir hayvanda eksik aşılar muayenede planlanır.

Köpek aşı takvimi

Aşağıdaki takvim Türkiye'de yaygın uygulamayı ve WSAVA 2024 ilkelerini özetler; klinikler arasında 1–2 haftalık farklar olağandır. Köpeğinize özel programı sağlık durumu ve yaşam koşullarına göre veteriner hekiminiz belirler.

  • 6–8 hafta: 1. karma aşı (gençlik hastalığı, parvovirüs, adenovirüs; ürüne göre leptospira)
  • 9–12 hafta: 2. karma aşı; pansiyon, eğitim ya da park yoğunluğu olan köpeklerde isteğe bağlı Bordetella aşısı, hekim değerlendirmesiyle
  • 12–16 hafta: 3. karma aşı (son doz 16 haftayı geçecek şekilde) ve kuduz aşısı (yasal alt sınır 3 ay)
  • 26. hafta ya da 1 yaş: karma ve kuduz pekiştirme dozu
  • Erişkin: kuduz her yıl (yasal); karma aşı etikete ve hekim kararına göre; yapılıyorsa Bordetella ve leptospira yıllık
  • Ege ve Akdeniz gibi tatarcık görülen bölgelerde Leishmania aşısı: sezon öncesi, hekim değerlendirmesiyle; klinikte bulunup bulunmadığını randevu alırken sorabilirsiniz

Kedi aşı takvimi

Kedide temel aşı karma aşıdır: panlökopeni, kalisivirüs ve herpesvirüs (FVRCP). Lösemi (FeLV) aşısı yapılacaksa önce FeLV/FIV testi gerekir; AAFP retrovirüs rehberi yaşı ne olursa olsun tüm kedilerin aşıdan önce test edilmesini önerir. Lösemi aşısının kediniz için gerekip gerekmediğine hekiminiz karar verir.

Haftalar kedinizin yaşına ve yaşam koşullarına göre kayabilir; kesin tarihleri muayenede hekiminizden alırsınız. Yavru kedilerde dozları tek tek anlattığımız yazı: Yavru kedi aşı takvimi (2026): karma aşı ne zaman başlar?.

  • 8–9 hafta: 1. karma aşı (FVRCP); lösemi aşısı planlanıyorsa FeLV/FIV testi
  • 11–12 hafta: 2. karma aşı; planlandıysa 1. lösemi (FeLV) aşısı
  • 14–16 hafta: 3. karma aşı (16 haftayı geçecek şekilde); planlandıysa 2. lösemi aşısı; kuduz aşısı (yasal alt sınır 3 ay)
  • 26. hafta ya da 1 yaş: pekiştirme dozu
  • Erişkin: kuduz her yıl (yasal); karma aşı risk ve etikete göre; lösemi aşısı dışarı çıkan kedilerde 2–3 yılda bir (WSAVA 2024)

Öncesinde ve sonrasında nelere dikkat etmeli?

Aşı günü için özel bir hazırlık gerekmez. Emin olmadığınız bir durumu randevudan önce hekiminize sorun.

  • Öncesinde: hayvanınız son günlerde iştahsız, ishalli ya da halsizse randevudan önce bize bildirin; aşı ertelenebilir
  • Öncesinde: eski aşı karnesini, varsa pasaportunu yanınızda getirin
  • Öncesinde: yavrunuzu kucakta ya da taşıma çantasında getirin; aşı serisi tamamlanana kadar tanımadığınız hayvanlarla teması sınırlayın
  • Sonrasında: aşı yerinde hafif hassasiyet ya da geçici durgunluk görülebilir; uzarsa hekiminize haber verin
  • Sonrasında: yüzde şişme, tekrarlayan kusma, nefes darlığı ya da yaygın kaşıntı görürseniz ertesi güne bırakmayın; çalışma saatleri içinde beklemeden bizi arayın
  • Sonrasında: yavru köpeklerde kontrollü sosyalleşme, ilk aşı dozunun üzerinden 7 gün geçmiş ve ilk iç parazit uygulaması yapılmışsa başlayabilir (AVSAB); güvenli ortamları seçin

Riskler ve sınırlar

Hiçbir aşı tam koruma sağlamaz. Aşılı bir hayvan da hastalanabilir; aşı, hastalığın görülme olasılığını ve ağırlığını azaltır. Aşılı hayvanınızda hastalık belirtisi görürseniz beklemeyin; değerlendirmeyi hekiminiz yapar.

Anneden geçen antikorlar nedeniyle yavru serisinde tek doz yeterli sayılmaz; seri tamamlanmadan koruma eksik kalabilir. Gerekirse 20. haftadan itibaren kan testiyle (titre) bağışıklık düzeyi ölçülebilir (WSAVA 2024). Bu teste gerek olup olmadığını muayenede hekiminizle netleştirirsiniz.

Aşıdan sonra ciddi alerjik tepki de görülebilir; yüzde şişme ve nefes darlığı bunun işaretidir. Böyle bir durumda çalışma saatlerimiz içinde beklemeden bizi arayın. Çalışma saatlerimiz dışındaki acil durumlarda 0554 906 04 80 numarasından bize ulaşabilirsiniz. Ayrıntılar: Acil Müdahale. Daha önce aşıya tepki vermiş bir hayvanda hekiminiz farklı bir ürün ya da izleme planı önerebilir.

Aşı, parazit korunmasının ve düzenli muayenenin yerini tutmaz. WSAVA 2024, bu ziyarete “aşı randevusu” yerine “yıllık sağlık kontrolü” denmesini önerir; biz de yıllık aşı ziyaretinde genel muayeneyi birlikte yapıyoruz. Ek inceleme gerekip gerekmediğine muayenede hekiminiz karar verir: Muayene.

Kuduz aşısı yapılmış olsa bile insan ya da hayvan ısıran bir hayvan Kuduz Yönetmeliği gereği 10 gün gözlem altına alınır (md. 12/1-e). Aşılı olmak bu gözlemi kaldırmaz. Böyle bir durumda aşı karnesini yanınıza alıp hekiminizi arayın; izlenecek yolu o anlatır.

Ücretlendirme

Ücretler İzmir Veteriner Hekimleri Odası'nın güncel asgari ücret tarifesine göre belirlenir.

Sıkça sorulan sorular

Evet, gerekli. Kuduz Yönetmeliği (2012, md. 9) ev kedisi için istisna tanımaz; 3 aydan büyük her kedi yılda bir kuduz aşısı olmak zorundadır. Türkiye'de 2019–2023 arasında her yıl onlarca ilde hayvan kuduzu bildirildi. Kaçan, balkondan düşen ya da eve giren bir hayvanla karşılaşan ev kedisi de temas riski taşır. Aşının tarihini muayenede hekiminiz verir.

Yavru serisi 6–8 haftada başlar, son karma dozu 16 haftalıktan önce yapılmaz; 26. haftada pekiştirme dozu gelir (WSAVA 2024). AVSAB, ilk aşı dozunun üzerinden 7 gün geçmiş ve ilk iç parazit uygulaması yapılmışsa kontrollü sosyalleşmenin başlayabileceğini belirtir. Sokak yerine bildiğiniz ortamları seçin; dengeyi hekiminizle konuşun: Yavru köpek aşı takvimi (2026): hangi aşı, kaçıncı hafta?.

Seriye baştan başlanıp başlanmayacağına aradaki süreye, hayvanınızın yaşına ve hangi dozun kaçtığına bakarak hekiminiz karar verir. Kuduz aşısında yasal tekrar aralığı yılda birdir; gecikme varsa aşıyı en kısa sürede yaptırmanız ve aşı karnesine işletmeniz gerekir. Eski karne ya da pasaport elinizdeyse getirin. Randevu için bizi arayabilir ya da WhatsApp'tan yazabilirsiniz.

Kliniğimizde aşı etiketi ve bir sonraki tarih aşı karnesine işlenir. Kuduz aşısında bu kayıt, Kuduz Yönetmeliği'nin (2012, md. 9/3) hekime yüklediği bir zorunluluktur. Kliniğimizde mikroçip uygulanır; pasaport düzenlenmez.

Randevu ve iletişim

Randevu için 0554 906 04 80 numarasını arayın ya da aynı numaraya WhatsApp'tan yazın; acil bir durumda mesaj yerine arayın. Adresimiz: Örnekköy Mah. 7466. Sk. No: 3/A, 35575 Karşıyaka / İzmir.

  • Pazartesi–Cumartesi09:00–20:00
  • Pazar11:00–19:00

Kaynaklar

  1. WSAVA 2024 Köpek ve Kedi Aşılama Rehberi
  2. Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (RG 18.01.2012, Sayı 28177) md. 9 ve 12
  3. AAFP Kedi Retrovirüs Yönetim Rehberi (FeLV/FIV testi)
  4. AVSAB Yavru Köpek Sosyalleşmesi Tutum Bildirgesi
  5. Haber7: Türkiye'de 5 yıldır kuduz vakaları nedeniyle 12 ilde karantina uygulandı (2019–2023 il bazlı derleme)
WhatsApp'tan yazın