Parazit koruması, evcil dostunuzu iç ve dış parazitlerden korumak için düzenli aralıklarla yapılan ilaç uygulamasıdır. Kedi ve köpeklerde hedef yuvarlak ve şerit solucanlar, pire ve kenedir; koruma her yaşta gereklidir. Uygulama sıklığı hayvanınızın yaşına, dışarı çıkıp çıkmadığına ve evde küçük çocuk bulunup bulunmadığına göre değişir. Hayvanınıza uygun programı muayene eden hekiminiz belirler.
Bircanvet'te parazit koruması muayenenin bir parçasıdır. Takvim ilk ziyarette çıkarılır ve her muayenede gözden geçirilir. Kliniğimizde kedi, köpek, kuş ve tavşana bakıyoruz. Bu sayfadaki yaş ve sıklık bilgileri kedi ve köpek içindir; kuş ve tavşanda parazit kontrolünü muayenede hekiminiz değerlendirir.
Bircanvet'te parazit koruması uygulaması
Her uygulama kısa bir muayeneyle başlar. Hayvanınız tartılır ve iç parazit ilacının dozu kiloya göre hesaplanır. Tüy ve deri pire, pire dışkısı ve kene yönünden kontrol edilir. Dışkıda solucan görülmesi, kusma, ishal veya kilo kaybı gibi şikâyetler not edilir.
Hangi incelemenin gerektiğine hekiminiz karar verir. Dışkı ve kan örnekleri kliniğimizde incelenir; sonuç çıktığında size bilgi verilir. Bu incelemeler Laboratuvar ve Görüntüleme sayfasında anlatılıyor.
- Yaş, beslenme biçimi (çiğ et veya sakatat verilip verilmediği) ve dışarı çıkma alışkanlığı sorulur.
- Buna göre iç parazit sıklığı ve pire-kene ürününün biçimi belirlenir.
- İç parazit ilacı klinikte verilir; dış parazit ürünü etiketindeki kullanım biçimine göre uygulanır.
- Gerekli görülürse dışkı muayenesi istenir; köpeklerde kalp kurdu testi de planlanabilir.
- Tarih ve ürün adı karneye yazılır, bir sonraki uygulama tarihi size söylenir.
Uygulama yaşı ve sıklığı
Yavru köpeklerde iç parazit uygulamasına 2 haftalıkken başlanır. Avrupa parazit rehberi ESCCAP'in şemasına göre uygulama sütten kesimden 2 hafta sonrasına kadar 14 günde bir, ardından 6 aylık olana kadar ayda bir tekrarlanır. Emziren anne, yavruların ilk uygulamasıyla eş zamanlı tedavi edilir. Yavrunuzun takvimini muayenede hekiminiz yazar.
Yavru kedilerde başlangıç haftasını hekiminiz belirler. İç parazit takvimi yavrunun aşı takvimiyle birlikte planlanır. Aşı haftaları Aşılama sayfasındadır.
Erişkinlerde sıklık hayvanın nasıl yaşadığına bağlıdır. ESCCAP şemasına göre yalnızca evde yaşayan ve başka köpekle teması olmayan köpekte yılda 1–2 uygulama ya da dışkı muayenesi yeterli olabilir. Parka çıkan ve başka köpeklerle oynayan köpeklerde uygulama yılda 4 kez yapılır; çiğ et veya sakatat yiyenlerde bu sayı yılda 4–12'ye çıkar. Köpeğinizin hangi sıklıkta ilaçlanacağını hekiminiz belirler.
Risk grubu netleşmiyorsa ESCCAP yılda en az 4 kez ilaç ya da dışkı muayenesi önerir; bu durumda yılda 1–3 uygulama yeterli koruma vermez. Evde 5 yaş altı çocuk veya bağışıklığı baskılanmış biri yaşıyorsa köpeklerde ayda bir ilaç ya da aylık dışkı muayenesi önerilir. Köpeğinizin hangi gruba girdiğine hekiminiz karar verir.
Kedilerde de ölçü aynıdır: dışarı çıkan ve avlanan kediler daha sık ilaçlanır; aralığı muayenede birlikte kararlaştırırız. Risk gruplarını Yılda bir parazit ilacı yeter mi? Kedi ve köpekte iç ve dış parazit koruması yazımızda ayrıntılı anlattık.
Pire ve kene korumasını çoğu durumda yıl boyu sürdürmenizi öneririz. Aralık kullanılan ürünün etiketine göre değişir; hangi aralığın uygun olduğunu ve ara verilip verilmeyeceğini hekiminiz belirler.
Uygulama öncesi ve sonrası
Hayvanınızın aç mı tok mu gelmesi gerektiğini randevu alırken sorabilirsiniz. Karnesini de yanınıza alın.
- Evde kullandığınız pire, kene veya solucan ürünlerinin adını ya da kutusunu yanınızda getirin.
- Damla uygulandıysa, ürün etiketinde yazan ve hekiminizin söylediği süre boyunca uygulama yerine dokunmayın; çocukların temasını da bu sürede sınırlayın.
- Uygulamadan sonra hayvanınızı, ürün etiketinde yazan süre boyunca yıkamayın.
- Kedinize köpek için alınmış ürünü, köpeğinize kedi ürününü hekiminize sormadan uygulamayın.
- Evde başka hayvan varsa söyleyin; hepsinin aynı dönemde ilaçlanması istenebilir.
- Köpeğinize çiğ sakatat vermeyin; çiğ etle besliyorsanız bunu muayenede söyleyin.
Türkiye'de ve Ege'de öne çıkan parazit riskleri
Kene köpeğinize olduğu kadar size de hastalık bulaştırabilir. Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi Türkiye'de 2003'ten beri görülmektedir. Sağlık Bakanlığı keneyi çıplak elle çıkarmamayı, eldiven ve cımbız kullanmayı ve sağlık kuruluşuna başvurmayı önerir. Köpeğinizden kene çıkarırken de aynı kural geçerlidir; emin değilseniz keneyi klinikte çıkarırız.
Kist hidatik (Echinococcus granulosus) Türkiye'de yerleşik, insana da bulaşan bir şerit solucan hastalığıdır; 2013'te yayımlanan bir çalışmada Aydın yöresindeki köpeklerde de saptanmıştır. Köpek, çiğ sakatatla aldığı paraziti dışkısıyla çevreye yayar; bu yüzden çiğ sakatat verilmez. ESCCAP, çiğ et yiyen veya avlanan köpeklerde 6 haftada bir tedavi ya da 2–3 ayda bir dışkı testi önerir. Köpeğiniz için hangisinin uygun olduğunu hekiminiz söyler.
Leishmaniasis tatarcıkla bulaşır; Ege ve Akdeniz'de yerleşiktir ve insana da geçebilir. Ege Bölgesi'nde test edilen köpeklerde hastalığa karşı antikor saptandığı bildirilmiştir (Türkiye Parazitoloji Dergisi, 2022). Tatarcık korumasına gerek olup olmadığını hekiminiz değerlendirir.
Kalp kurdu sivrisinekle bulaşır. ESCCAP, hastalığın yerleşik olduğu bölgelerde sivrisinek mevsimi boyunca ayda bir koruyucu ilaç önerir. Köpeğinize test gerekip gerekmediğine muayenede karar verilir.
Riskler ve sınırlar
Hiçbir koruma programı bulaşmayı tamamen ortadan kaldırmaz. İlaç uygulandığı dönemde korur ve aralık uzarsa koruma düşer. Bu yüzden size verilen tarihi geçirmeyin.
Uygulamadan sonra kusma, iştahsızlık, hâlsizlik veya uygulama yerinde kızarıklık görürseniz bizi arayın. Hasta, gebe veya çok küçük hayvanlarda ürünü hekiminiz ayrıca değerlendirir.
Dışkı muayenesi temiz çıksa da hekiminiz tekrarını isteyebilir. Dış parazit ürünü kullanılsa bile yürüyüş sonrası köpeğinizin kulak, boyun ve parmak aralarını kontrol etmenizi öneririz.
Sorularınız ve randevu için İletişim sayfasındaki telefon ve WhatsApp hattını kullanabilirsiniz. Uygulama tarihini kaçırdıysanız da arayın; takvimi yeniden düzenleriz.
Ücretlendirme
Ücretler İzmir Veteriner Hekimleri Odası'nın güncel asgari ücret tarifesine göre belirlenir.
Sıkça sorulan sorular
Evet, evde yaşayan kedide de düzenli kontrol gerekir; bu ilaç ya da dışkı muayenesi olabilir. ESCCAP'in kedi şemasında dışarı çıkan ve avlanan kediler daha sık ilaçlanır. Evde başka kedi ya da köpek varsa onların dışarı çıkıp çıkmadığını da söyleyin. Hekiminiz, kedinizin yaşına ve bu bilgilere bakarak aralığı belirler.
Pire ve kene korumasını çoğu durumda yıl boyu sürdürmenizi öneririz; kışın ara verilip verilmeyeceğine hekiminiz karar verir. Aralık ürüne göre değişir; aylık uygulananlar da, daha uzun süre koruyanlar da vardır. Bir uygulamayı atladıysanız bizi arayın, yeni uygulama tarihini birlikte belirleriz.
Keneyi çıplak elle çıkarmayın; Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi riski nedeniyle Sağlık Bakanlığı eldiven ve cımbız kullanılmasını önerir. Emin değilseniz köpeğinizi bize getirin, keneyi hekiminiz çıkarır. Kene size tutunduysa sağlık kuruluşuna başvurun. Sonraki haftalarda köpeğinizde hâlsizlik, iştahsızlık veya ateş görürseniz vakit geçirmeden muayeneye getirin.
Hayır, çoğu uygulama muayene ve öyküye göre planlanır. Dışkı muayenesi üç durumda öne çıkar: ilaç yerine kontrol tercih edildiğinde, çiğ et yiyen ya da avlanan köpeklerde ve açıklanamayan ishal veya kilo kaybında. Gerekip gerekmediğine muayenede karar verilir.
Randevu ve iletişim
Randevu için 0554 906 04 80 numarasını arayın ya da aynı numaraya WhatsApp'tan yazın; acil bir durumda mesaj yerine arayın. Adresimiz: Örnekköy Mah. 7466. Sk. No: 3/A, 35575 Karşıyaka / İzmir.
- Pazartesi–Cumartesi09:00–20:00
- Pazar11:00–19:00
Kaynaklar
- ESCCAP – Köpeklerde bireysel iç parazit uygulama şeması
- ESCCAP GL1 – Kedilerde solucan kontrolü şeması (bilgi notu)
- Türkiye Parazitoloji Dergisi (2022) – Köpek leishmaniasis'i üzerine retrospektif çalışma
- Halk Sağlığı Genel Müdürlüğü (2023) – Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi sunumu
- Kafkas Üniversitesi (2013) – Aydın yöresi köpeklerinde Echinococcus granulosus yaygınlığı (PCR)
