Evcil dostlarınız için genel muayene ve check-up

Sorumlu hekim: Vet. Hek. Bircan Halıcılar · Son güncelleme: 6 Ekim 2026

Genel muayene, evcil dostunuzun baştan kuyruğa elle ve gözle incelenmesidir. Tartı, ateş, kalp ve akciğer dinlemesi, ağız, göz, kulak, deri ve karın kontrolünü kapsar. Yeni aldığınız yavru, yıllık sağlık kontrolüne gelen erişkin ve 6 ayda bir kontrol önerilen yaşlı hayvanlar için gerekir. Kilo kaybı ya da diş taşı gibi bulgular çoğu zaman muayenede fark edilir.

Bircanvet'te muayene için telefonla ya da WhatsApp'tan randevu alabilirsiniz. Kliniğimizde kedi, köpek, kuş ve tavşan muayene edilir. Hekim önce sizi dinler, sonra hayvanınızı masada inceler. Gerekli görülen tahliller aynı ziyarette planlanır. Aşı karnesi ve parazit programı da gözden geçirilir.

Bircanvet'te muayene nasıl yapılır?

Muayene sırası her hastada aynıdır; bu düzen küçük bir bulgunun atlanma olasılığını azaltır. Önce şikâyetinizi ve hayvanınızın günlük düzenini dinleriz: iştah, su tüketimi, tuvalet alışkanlığı, hareket.

Hangi tahlilin gerektiğine muayene bulgularına göre hekiminiz karar verir. Tahlil ve görüntüleme türleri Laboratuvar ve Görüntüleme sayfasında anlatılmıştır. Adımlar sırasıyla şöyledir.

• Kayıt ve öykü: aşı karnesi incelenir. Önceki hastalıklar, kullanılan ilaçlar ve beslenme sorulur.
• Tartı ve vücut kondisyon skoru: WSAVA vücut kondisyon skoru tablosunun 9 puanlık ölçeğinde 4–5 ideal kabul edilir. Kilo değişimi bu ölçekle izlenir.
• Yaşamsal bulgular: ateş, nabız ve solunum sayısı ölçülür, kalp ve akciğerler dinlenir.
• Baştan kuyruğa inceleme: göz, kulak, ağız ve dişler, lenf düğümleri, deri ve tüy, karnın elle yoklanması, eklemler ve yürüyüş.
• Koruyucu hekimlik kontrolü: eksik aşı ya da iç-dış parazit uygulaması varsa aynı ziyarette planlanır.
• Gerekirse tahlil: kan sayımı, biyokimya, idrar ve dışkı bakısı.
• Değerlendirme: bulgular size anlatılır ve bir sonraki kontrol tarihi söylenir.

Ne zaman, hangi yaşta?

Yavrular için eve geldiklerinde bir ilk muayene öneriyoruz; zamanını randevu alırken belirleyebilirsiniz. Bu ziyarette gerekli görülürse dışkı bakısı istenir; iç parazit programını ve aşı takvimini yavrunun yaşına ve önceki uygulamalarına göre hekiminiz planlar. Kedi ve köpeklerde mikroçip ve PETVET kaydının zamanı da bu ziyarette konuşulur. Koşullar Mikroçip Uygulaması sayfasında anlatılmıştır.

Kedi ve köpeklerde aşı serisi WSAVA 2024 rehberine göre 6–8 haftalıkken başlar. Son doz 16 haftalıkken ya da sonrasında yapılır, 26. haftada ya da sonrasında pekiştirme dozu önerilir. Kuduz aşısı 3 aydan büyük her kedi ve köpek için yılda bir zorunludur (Kuduz Yönetmeliği, RG 2012, md. 9). Takvimi yavrunuzun yaşına ve yaşadığı ortama göre hekiminiz belirler; ayrıntı için Aşılama sayfasına bakın.

Erişkin kedi ve köpeklerde yılda bir genel muayene öneriyoruz. Kediler ağrıyı ve halsizliği sakladığı için belirti görünmeden yapılan kontrol önemlidir. Yıllık sağlık kontrolü (check-up) kuduz aşısı tekrarını, parazit programını ve kilo takibini aynı güne toplar; başka hangi aşının tekrarlanacağına hekiminiz karar verir. WSAVA 2024 bu ziyareti “aşı randevusu” değil “yıllık sağlık kontrolü” olarak adlandırmayı önerir.

Yaşlılık kedide 10 yaştan sonra başlar. Köpekte ırka göre değişir ve beklenen ömrün son %25'lik dilimine denk gelir (AAHA 2023). Bu dönemde hayvanınız sağlıklı görünse bile 6 ayda bir muayene önerilir. Aralığı yaşına, ırkına ve mevcut hastalıklarına göre hekiminiz belirler.

Öncesinde ve sonrasında nelere dikkat etmeli?

Muayenede ilaç başlandıysa süresi ve dozu açıklanır; tahlil sonuçlarının ne zaman ve nasıl bildirileceği söylenir. Önerilen ilacı erken kesmeyin. Belirtiler artarsa kontrol gününü beklemeden arayın; iletişim bilgileri İletişim sayfasındadır.

Hazırlıklı gelmek hekimin işini kolaylaştırır ve ziyareti kısaltır. Gelmeden önce şunları hazırlayın.

• Aşı karnesi, başka klinikte yapılmış tahlil ve raporlar.
• Kullandığı ilaçların adı ve dozu, mama markası ve günlük miktarı.
• Belirtilerin ne zaman başladığı, su ve iştah değişimi. Aralıklı belirtiler (öksürük, topallama) için telefonla çekilmiş kısa bir video.
• Kediniz için kapalı taşıma çantası, köpeğiniz için tasma ve gerekiyorsa ağızlık.
• Dışkı bakısı istenmişse aynı gün alınmış, kapalı kapta taze örnek.
• Kan tahlili düşünülüyorsa aç gelmesi gerekip gerekmediğini randevu alırken sorun; yavrularda açlık süresini hekiminiz belirler.

Riskler ve sınırlar

Genel muayene düşük riskli bir işlemdir. Muayenenin kendisi iğne ya da ilaç içermez. Tedirgin bir hayvan masada gerilebilir; bu durumda muayene bölünerek ya da hayvan sakinleştikten sonra sürdürülür. Çok huzursuz hastalarda bazı adımlar başka bir güne bırakılabilir.

Muayenenin de sınırları vardır. Elle ve gözle yapılan inceleme böbrek değerlerini, erken evre tümörü ya da iç organ sorunlarını her zaman göstermez. Bu yüzden şüphe doğduğunda kan tahlili, idrar analizi, röntgen ya da ultrason gerekebilir. Hangisinin gerektiğini hekiminiz belirler.

Tek bir normal muayene, bir sonraki ziyarete kadar hastalık çıkmayacağı anlamına gelmez. Telefon ya da WhatsApp mesajı muayenenin yerini tutmaz.

Yaşlı kedi ve köpeklerde kontrol

Yaşlı hayvanlarda değişiklikler yavaş gelir ve çoğu zaman yaşlılığa yorulur. Az zıplayan bir kedi “tembelleşmiş” sanılır; oysa 12 yaş üstü kedilerin %90'ında röntgende eklem hastalığı bulgusu saptanmıştır (Hardie 2002). Ağız kokusu da yaşlılığa bağlanır, çoğu zaman diş eti hastalığının belirtisidir. İkisini de muayenede hekiminiz değerlendirir; ağız bakımı Diş Taşı Temizliği sayfasında anlatılmıştır.

Bu yaş grubunda muayeneye tetkik eklenir. AAHA 2023 yaşlı bakım rehberi tam kan sayımı, biyokimya ve idrar tahlilini 6–12 ayda bir; kedilerde ayrıca tansiyon ölçümü ve tiroid (T4) testini önerir. Hangi tetkikin ne sıklıkla yapılacağını hayvanınızın durumuna göre hekiminiz belirler.

Evde dikkat edeceğiniz işaretler şunlardır: su içme ve idrar miktarında artış, kilo kaybı, gece huzursuzluğu, merdivenden çekinme, iştah değişikliği. Bunlardan birini fark ederseniz 6 aylık kontrolü beklemeden randevu alın; nedenini muayenede hekiminiz değerlendirir. Yaşlılık döneminin ayrıntıları için Yaşlı kedi ve köpeklerde kontrol: neye bakılır, ne sıklıkla yapılır yazımızı okuyabilirsiniz.

Ücretlendirme

Ücretler İzmir Veteriner Hekimleri Odası'nın güncel asgari ücret tarifesine göre belirlenir.

Sıkça sorulan sorular

Kaynaklar

1. WSAVA 2024 Kedi ve Köpek Aşılama Rehberi
2. WSAVA Vücut Kondisyon Skoru Tablosu (kedi ve köpek), Ohio State Üniversitesi kopyası
3. AAHA 2023 Yaşlı Kedi ve Köpek Bakım Rehberi
4. Hardie ve ark. 2002, yaşlı kedilerde radyografik dejeneratif eklem hastalığı (PubMed)
5. Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (RG 18.01.2012), FAOLEX kopyası