Diş taşı temizliği, dişlerin üzerinde ve diş eti altında sertleşmiş plağın anestezi altında alınmasıdır. Geçmeyen ağız kokusu ve kanayan diş eti başlıca işaretlerdir. Kedi ve köpeklerin çoğunda 3 yaşına gelmeden hafif de olsa diş eti hastalığı başlar (AVMA). Temizliğin gerekip gerekmediğini muayenede hekiminiz belirler.
Bircanvet'te önce ağız muayenesi yapılır. Hekiminiz diş taşının yayılımına ve hayvanınızın yaşına bakarak işlemin kapsamını belirler. Diş taşı temizliği, diş eti altı kürtajı ve cilalama aynı seansta yapılır. Gerekirse diş çekimi de aynı anestezide tamamlanır.
Bircanvet'te diş taşı temizliğinin aşamaları
İşlem genel anestezi altında yapılır, çünkü diş eti altındaki taş ve iltihap uyanık bir hayvanda güvenle temizlenemez. Anestezi öncesinde hayvanınızın yaşına ve genel durumuna göre kan tahlili istenir. Tahlillerin kapsamı Laboratuvar ve Görüntüleme sayfasında anlatılmıştır. Hangilerinin gerekli olduğuna muayenede karar verilir.
- Ağız muayenesi: diş taşı, diş eti çekilmesi, kırık ve sallanan dişler kaydedilir.
- Anestezi öncesi tahliller istenir ve sonuçlar değerlendirilir.
- Diş taşı diş yüzeyinden ve diş eti altından kazınarak alınır.
- Diş etleri ve diş çevresi tek tek değerlendirilir. Diş röntgeni gerekebilir; nerede çekileceğini randevu alırken sorabilirsiniz.
- Kurtarılamayacak dişler çekilir. Çekim yeri gerekirse dikilir.
- Dişler cilalanır ve yüzeyleri pürüzsüz hâle getirilir.
- Uyanma gözlem altında geçer. Hangi ağrı kesicinin kaç gün verileceğini ve kontrol gününü hekiminiz bildirir.
Zamanlama ve yaş
Diş taşı temizliğinin sabit bir yaşı yoktur; karar ağzın durumuna göre verilir. Farklı çalışmalarda 3 yaş üstü köpeklerin en az %80'inde diş eti hastalığı bildirilmiştir (dvm360, 2018); oran incelenen köpek grubuna göre değişir. 4 yaşından büyük kedilerin %50–90'ında diş hastalığı görülür (Cornell, 2017). Bu yüzden hekiminiz her Muayene randevusunda ağzı da kontrol eder.
Yaşlı hayvanlarda kalp ya da böbrek hastalığı gibi başka hastalıklar anestezinin nasıl verileceğini değiştirir, ama çoğu zaman işleme engel olmaz. İleri yaşta kontrolün nasıl yürütüldüğünü Yaşlı kedi ve köpeklerde kontrol: neye bakılır, ne sıklıkla yapılır yazısında anlattık. Zamanlamaya muayenede karar verilir.
Aşağıdaki işaretlerden biri varsa yıllık kontrolü beklemeden İletişim sayfasındaki numaradan randevu alın. Nedenini hekiminiz muayenede değerlendirir.
- Geçmeyen ağız kokusu
- Diş etinde kızarıklık ya da kanama
- Sallanan, kırık veya renk değiştiren diş
- Tek taraflı çiğneme ya da yumuşak mamayı tercih etme
- İştah düşüşü
- Patisiyle ağzını ya da yüzünü kaşıma
İşlem öncesi ve sonrası
Açlık süresi ve ilaç düzeni hayvanınızın yaşına ve hastalıklarına göre değişir. Aşağıdaki maddeler çoğu hayvan için geçerlidir; evcil dostunuza özgü ekleri hekiminiz söyler.
- Öncesinde: Randevuda söylenen açlık süresine ve su konusundaki talimata uyun.
- Öncesinde: Hayvanınızın kullandığı ilaçları ve bilinen hastalıklarını hekiminize bildirin.
- Öncesinde: Kedinizi kapalı taşıma kabında, köpeğinizi tasmayla getirin.
- Sonrasında: İlk saatlerde sersemlik ve iştahsızlık görülebilir. İlk öğünü size söylenen saatte, yumuşak mamayla verin.
- Sonrasında: Çekim yapıldıysa hekiminizin belirttiği süre boyunca sert mama ve çiğneme oyuncağı vermeyin.
- Sonrasında: Ağrı kesiciyi yazıldığı şekilde verin ve kontrol gününü atlamayın.
- Sonrasında: Diş etleri iyileşince fırçalamaya başlayın. Başlangıç zamanını kontrol muayenesinde öğrenirsiniz.
Anestezisiz temizlik ve ağız bakım ürünleri
Anestezisiz diş temizliği yalnızca görünür taşı alır. Diş eti altını temizleyemez ve diş eti hastalığını önlemez. Amerikan Veteriner Diş Hekimliği Koleji (AVDC) bu uygulamaya karşıdır; anestezinin hayvanınız için uygun olup olmadığını hekiminiz değerlendirir.
AVDC'ye göre diş eti altının temizlenmesi işlemin en önemli kısmıdır, çünkü hastalık en çok orada ilerler. Kazınıp cilalanmayan diş yüzeyinde bakteri daha kolay çoğalır. Dişler beyaz göründüğü için sorun çözülmüş sanılabilir.
Günlük fırçalama çoğu diş hastalığını önler (Cornell, 2017). Mama katkısı, su katkısı ve çiğneme ürünlerinin hayvanınız için uygun olup olmadığını hekiminize sorun.
Kedilerde anestezinin neden şart olduğunu Kedilerde diş taşı temizliği neden anestezi altında yapılır? yazısında ayrıntılı anlattık. Köpekler için de aynı gerekçe geçerlidir.
Kedilerde diş rezorpsiyonu
Diş rezorpsiyonu, dişin kendi dokusunun eriyerek kaybolmasıdır; kedilerin %30–70'inde görülür (Cornell, 2017). Kediler ağrıyı çoğu zaman gizler, evde yalnızca iştah değişikliği fark edebilirsiniz. Şüpheli dişi ağız muayenesinde hekiminiz belirler.
Kesin tanı için diş röntgeni gerekebilir. Etkilenen diş kurtarılamıyorsa çekilir; karar anestezi sırasında, diş eti altındaki görünüme göre verilir. Temizlik sırasında kedinizin dişleri rezorpsiyon açısından da kontrol edilir; bulgular çıkışta size anlatılır.
Riskler ve sınırlar
Her genel anestezi bir risk taşır; yaş, kalp ve böbrek hastalığı bu riski artırır. Tahliller riski sıfırlamaz; anestezinin hayvanınıza göre ayarlanmasına yarar. Diş hastalığı kalp, karaciğer ve böbrek hastalıklarını ağırlaştırabilir ve diyabet kontrolünü zorlaştırabilir (AVMA). Hekiminiz anestezi riskini tedavisiz kalmanın riskiyle birlikte tartar ve kararı sizinle verir.
Temizlik kaybedilen diş etini ve kemiği geri getirmez. İleri evrede diş kaybı önlenemeyebilir. Kaç dişin çekileceği çoğu zaman ancak anestezi altında, diş eti altı görüldükten sonra belli olur. İşlem öncesinde kesin sayı söylenmez; hangi dişlerin çekildiği çıkışta size anlatılır.
Diş taşı temizlikten sonra yeniden oluşur. Evde günlük fırçalama yapılmazsa aynı tablo bir süre sonra geri döner. Tekrar aralığı ağzın durumuna göre değişir ve kontrol muayenesinde konuşulur.
Ağız kokusu her zaman dişlerden kaynaklanmaz. Temizlikten sonra koku sürüyorsa başka nedenler muayenede araştırılır.
Ücretlendirme
Ücretler İzmir Veteriner Hekimleri Odası'nın güncel asgari ücret tarifesine göre belirlenir.
Sıkça sorulan sorular
Önerilmez; AVDC bu uygulamaya karşıdır. Uyanık hayvanda yalnızca görünen taş kazınır; diş eti altı temizlenmeden kalır ve iltihap ilerleyebilir. Dişler beyaz göründüğü için sorun çözülmüş sanılır. Anestezi sizi kaygılandırıyorsa tahlil sonuçlarını ve anestezinin nasıl uygulanacağını işlemden önce, muayene sırasında hekiminizle konuşun.
Dişlerin her gün fırçalanması önerilir (AVMA). Aynı kaynağın aktardığı çalışmaya göre köpek sahiplerinin yalnızca %2'si bunu uyguluyor. Kedi ve köpekler için üretilmiş macun ve yumuşak fırça kullanın. İnsan diş macunu kullanmayın; kediler için güvenli değildir (Cornell, 2017). Köpeğinizde hangi macunu kullanacağınızı hekiminize sorun. Önce parmağınızla diş etine dokunmaya alıştırın, sonra fırçaya geçin.
Yaşın anesteziye engel olup olmadığını hekiminiz muayene ve tahlillere göre değerlendirir. Kararı çoğu zaman hayvanınızın başka hastalıkları belirler. Kan tahlili ve muayeneyle kalp, böbrek ve karaciğer durumuna bakılır; ilaç ve doz buna göre seçilir. Risk sıfır değildir; hekiminiz bunu, dişlerin tedavi edilmemesinin getireceği sorunlarla karşılaştırır. Son kararı hekiminizle birlikte verirsiniz.
Hayır. Geçmeyen ağız kokusu çoğu zaman diş eti hastalığının belirtisidir ve bu hastalık genç yaşta başlayabilir. Yaşla birlikte daha sık görülebilir, ama koku olağan sayılmaz. Kokuyla birlikte diş etinde kızarıklık, kanama ya da tek taraflı çiğneme görüyorsanız yıllık kontrolü beklemeyin. Kokunun kaynağı muayenede aranır; gereken adımı hekiminiz belirler.
Randevu ve iletişim
Randevu için 0554 906 04 80 numarasını arayın ya da aynı numaraya WhatsApp'tan yazın; acil bir durumda mesaj yerine arayın. Adresimiz: Örnekköy Mah. 7466. Sk. No: 3/A, 35575 Karşıyaka / İzmir.
- Pazartesi–Cumartesi09:00–20:00
- Pazar11:00–19:00
Kaynaklar
- AVMA – Köpekte ağız kokusu ciddi hastalık belirtisi olabilir (basın açıklaması)
- Cornell Üniversitesi Kedi Sağlığı Merkezi – Kedilerde diş hastalığı
- AVDC – Anestezisiz diş hekimliği hakkında görüş
- dvm360 – Ticari köpek üretim tesislerinde periodontal hastalık yaygınlığı
- dvm360 – Anestezisiz diş temizliğinin tehlikeleri
