Yavru kedi aşı takvimi (2026): karma aşı ne zaman başlar?

Haftaya göre takvim

Bu bölümdeki takvim Türkiye'deki yaygın uygulamaya ve WSAVA 2024 ilkelerine dayanır. Klinikler arasında 1–2 haftalık farklar olağandır; önemli olan dozların arasının 2–4 hafta olması ve son karma dozunun yavru 16 haftalık olduktan sonra yapılmasıdır. Elinizdeki karnede farklı bir hafta görürseniz bu tek başına hata sayılmaz; nedenini hekiminize sorun.

Yavru kedi 8 haftadan önce annesinden ve kardeşlerinden ayrılmamalıdır; 12 haftaya kadar beklemek daha uygundur. Bu yüzden ilk karma aşı çoğu zaman yavrunun eve geldiği ilk haftalara denk gelir. Kliniğimizde aşı randevusunun adımlarını Aşılama sayfasında anlattık.

Köpek yavrularının takvimi farklı aşılar içerir ve daha erken, 6–8 haftada başlar. Bu takvim Yavru köpek aşı takvimi (2026): hangi aşı, kaçıncı hafta? yazısında ayrıca yer alır. Kedinizin serisinin tam tarihlerini yaşına, geçmişine ve sağlık durumuna göre hekiminiz belirler.

• 8–9 hafta: 1. karma aşı. Lösemi aşısı düşünülüyorsa önce FeLV/FIV testi yapılır.
• 11–12 hafta: 2. karma aşı; test sonucu temizse 1. lösemi aşısı.
• 14–16 hafta: 3. karma aşı (son doz 16 haftalıktan önce yapılmaz); 2. lösemi aşısı; kuduz aşısı (en erken 3 aylıkken). Kuduz pekiştirme dozu, üretici aksini belirtmedikçe 21 gün sonra.
• 26. hafta: karma aşı pekiştirme dozu (WSAVA 2024). Bazı kliniklerde bu doz 1 yaşta yapılır; hangisinin uygun olduğuna hekiminiz karar verir. Lösemi aşısı yapıldıysa pekiştirmesi 1 yıl sonra.
• Erişkin: kuduz her yıl; karma aşı etikete ve hekim kararına göre 1–3 yılda bir; lösemi aşısı dışarı çıkan kedilerde 2–3 yılda bir.

Karma aşı ve üç hastalık

Karma aşı kedide üç temel hastalığa karşı korur: panlökopeni (FPV), kalisivirüs (FCV) ve herpesvirüs (FHV). WSAVA 2024 bu üçünü, yaşam biçimi ne olursa olsun, her kedi için temel aşı sayar. Türkiye'de bu aşı çoğunlukla karma aşı (FVRCP) adıyla anılır; hangi ürünün kullanılacağını hekiminiz seçer.

Birden fazla doz yapılmasının nedeni anneden geçen antikorlardır. Bu antikorlar yavruyu ilk haftalarda korur; ancak ne zaman tükendikleri kediden kediye değişir ve o sırada yapılan aşıyı etkisizleştirebilir. WSAVA 2024 bu yüzden seriyi yavru 16 haftalık olana kadar sürdürmeyi önerir; kaç doz gerektiğine hekiminiz karar verir.

Seri bittikten sonra 26. haftada bir pekiştirme dozu önerilir; bunun için 12–16 ay beklenmez (WSAVA 2024). Bağışıklığın oluşup oluşmadığı 20. haftadan itibaren kan testiyle (titre) ölçülebilir. Bu testin kediniz için gerekli olup olmadığını muayenede hekiminize sorun.

Lösemi aşısı gereken kediler

Lösemi (FeLV) aşısı her yavru için zorunlu değildir. Dışarı çıkan ya da çıkacak kedilere ve dışarı çıkan bir kediyle aynı evde yaşayanlara önerilir. WSAVA 2024, hastalığın yaygın olduğu bölgelerde 1 yaş altındaki bütün kediler için bu aşıyı temel aşı sayar. Kedinizin bu gruba girip girmediğine muayenede hekiminiz karar verir.

Lösemi aşısından önce test gerekir. AAFP retrovirüs rehberine göre yaşı ne olursa olsun her kedi FeLV aşısından önce test edilmelidir; uygulamada FeLV ve FIV testi birlikte yapılır. Ev kedileri de “risk yok” sayılmaz; virüs anneden geçmiş ya da önceki bir temastan kalmış olabilir. Test sonucunu ve aşıya geçilip geçilmeyeceğini hekiminiz sizinle konuşur.

Takvim şöyledir: ilk doz 8. haftadan itibaren, ikinci doz 3–4 hafta sonra; 1 yıl sonra pekiştirme; ardından dışarı çıkan kedilerde 2–3 yılda bir (WSAVA 2024). Lösemi aşısı sonraki antijen testlerini bozmaz; aşılı bir kedi ileride gerekirse yeniden test edilebilir. Yaşam biçimi değişirse, örneğin kediniz dışarı çıkmaya başlarsa, bunu hekiminize bildirin.

Kuduz aşısı ve ev kedisi

Kuduz aşısı Türkiye'de yasal zorunluluktur. Dayanak, Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği'dir (Resmî Gazete, 18 Ocak 2012, Sayı 28177). Yönetmeliğin 9. maddesi üç aydan büyük bütün kedi ve köpeklerin yılda bir kez aşılanmasını ve kayıt tutulmasını zorunlu kılar. Madde sahipli ya da sahipsiz ayrımı yapmaz; evden hiç çıkmayan kedi de buna dahildir.

“Ev kedisine kuduz aşısı gerekmez” inancı bu yüzden yanlıştır. Türkiye'de her yıl onlarca ilde hayvan kuduzu bildirilir; kaçan bir kedi ya da eve giren sahipsiz bir hayvan temas için yeter. Isırma olayında aşı kaydı gözlemi kaldırmaz: yönetmelik aşılı kediyi de 10 gün izlemeye alır (md. 12/1-e). Böyle bir durumda kedinizin aşı karnesini yanınızda getirin.

İlk kuduz aşısı yavru en az 3 aylıkken yapılır. Üretici aksini belirtmedikçe 21 gün sonra pekiştirme dozu gelir; sonraki yıllarda aşı yılda bir yenilenir (md. 9/1-a). Yapılan aşı ve bir sonraki tarih kedinizin aşı karnesine işlenir; bu kayıt hekimin yükümlülüğüdür (md. 9/3). Isırık durumunda izlenecek adımlar ve yasal ayrıntılar için Kuduz aşısı zorunlu mu? Türkiye'de kedi ve köpek için kurallar yazısına bakın.

Aşıdan önce yapılacaklar

İlk ziyarette hekim yavruyu muayene eder; dışkı bakısını ve parazit planını sizinle konuşur. Lösemi aşısı planlanıyorsa önce test sonucu beklenir. Yavru o gün hasta görünüyorsa aşının ertelenip ertelenmeyeceğine ve ne kadar erteleneceğine hekiminiz karar verir.

İç parazit uygulaması aşıdan ayrı düşünülmez. ESCCAP kedilerde iç parazit uygulamasının yaşa ve yaşam biçimine göre düzenli aralıklarla yapılmasını önerir; dışarı çıkan ve avlanan kedide sıklık artar. Başlangıç yaşını, ürünü ve aralığı hekiminiz seçer. Parazit korunmasının genel takvimini Yılda bir parazit ilacı yeter mi? Kedi ve köpekte iç ve dış parazit koruması yazısında bulabilirsiniz.

Mikroçip takılı değilse ilk ziyarette sorun. Kayıt doğumdan sonraki 6 ay içinde zorunludur ve aynı ziyarette planlanabilir; ayrıntılar Mikroçip Uygulaması sayfasındadır.

Yavruyu kucakta değil, üstü kapalı bir taşıma çantasında getirin. Bekleme alanında başka hayvanlarla temasını sınırlayın. Randevuya gelirken şunları yanınıza alın.

• Varsa aşı karnesi ya da pasaport; yetiştiriciden ya da barınaktan alınan belgeler.
• Yapıldıysa iç ve dış parazit uygulamalarının adı ve tarihi.
• Son günlerde fark ettiğiniz değişiklikler: ishal, hapşırma, göz akıntısı, iştah.
• Evde başka kedi varsa onların aşı durumu ve dışarı çıkıp çıkmadığı.
• Yavrunun yaklaşık doğum tarihi ya da eve geldiği gün.

Aşıdan sonraki günler

Aşıdan sonra klinikten ne zaman ayrılabileceğinizi hekiminiz söyler. Hangi değişikliklerin olağan sayıldığını ve hangisinde aramanız gerektiğini de uygulama sırasında anlatır. Evde aklınıza takılan bir şey olursa ertesi günü beklemeden arayın.

Hekiminizin “beklemeyin” dediği bir belirti ya da beklemediğiniz bir tepki görürseniz bir veteriner hekime ulaşın. Çalışma saatleri içinde acil vakalar randevuların önüne alınır; gelmeden önce arayın. Mesai dışında ne yapacağınız Acil Müdahale sayfasında yazılıdır. Önceki bir aşıda tepki görüldüyse randevu alırken bunu söyleyin; hekiminiz uygulamayı buna göre düzenler.

Seri tamamlanana kadar yavrunun sokaktaki kedilerle ve aşı durumu bilinmeyen hayvanlarla temasını sınırlayın. Ev içinde oyun, alışma ve insanlarla temas serbesttir. Kedide sosyalleşmenin en duyarlı dönemi yaklaşık 2. ile 7. haftalar arasıdır (AAHA/AAFP 2021); bazı kaynaklar bunu 9–10. haftaya kadar uzatır. Bu dönemin büyük bölümü yavru size gelmeden geçmiş olur. Dışarı çıkacak bir kedide bunun ne zaman güvenli olacağını hekiminize sorun.

Erişkin kedide aşı tekrarı

Yavru serisi bitince aşılar bitmez; yalnızca sıklık değişir. Kuduz aşısı yönetmelik gereği her yıl yenilenir. Karma aşının tekrar aralığı 1–3 yıl arasında değişir; aralığı ürünün etiketine ve kedinizin riskine göre hekiminiz seçer.

Lösemi aşısının erişkinde sürüp sürmeyeceği kedinizin dışarı çıkıp çıkmadığına bağlıdır. WSAVA, “aşı randevusu” yerine “yıllık sağlık kontrolü” demeyi önerir. Biz de yıllık ziyareti yalnızca iğne için değil, kilo, diş ve parazit korunmasını gözden geçirmek için de kullanıyoruz.

Bir doz geciktiyse seri baştan başlamayabilir; bu, aradaki süreye ve kedinizin yaşına göre değişir. Kuduz aşısında gecikme yasal bir eksikliktir; aşıyı en kısa zamanda yaptırıp aşı karnesine işletmek gerekir. Kedinizin yaşına ve yaşam biçimine uygun takvimi muayenede hekiminiz belirler.

Bu yazı genel bilgi verir; tanı ve tedavi yerine geçmez. Dostunuza özel programı veteriner hekiminiz muayenede belirler.

Kaynaklar

1. WSAVA 2024 Köpek ve Kedi Aşılama Rehberi
2. Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği (RG 18.01.2012, Sayı 28177) md. 9 ve 12
3. AAFP Kedi Retrovirüs Yönetim Rehberi (FeLV/FIV testi)
4. AAHA/AAFP 2021 Kedi Yaşam Evreleri Rehberi — yavru kedilerde davranış ve çevre gereksinimleri
5. ESCCAP GL1 — Kedilerde iç parazit yönetim şeması (bilgi notu)
6. Kedi, Köpek ve Gelinciklerin Kimliklendirilmesi ve Kayıt Altına Alınmasına Dair Yönetmelik (RG 26.02.2018, Sayı 30344) md. 9/3